काठमाडौं । ब्राजिलका अनुभवी वामपन्थी राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भा पुनः राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएका छन् । कडा प्रतिस्पर्धात्मक चुनावी अभियानपछि उनले आफ्ना दक्षिणपन्थी प्रतिद्वन्द्वी फ्लाभियो बोल्सोनारोलाई पराजित गरेका हुन् ।
यो लुलाको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा चौथो जित हो । उनले यसअघि सन् २००३ जनवरीदेखि २०१० डिसेम्बरसम्म दुई कार्यकाल राष्ट्रपति भएर काम गरेका थिए । त्यसपछि सन् २०२३ जनवरीदेखि पुनः राष्ट्रपतिको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका छन् ।
तर, आइतबार भएको दोस्रो चरणको निर्वाचनमा उनको जित सहज भने रहेन । ४ अक्टोबरमा सम्पन्न पहिलो चरणमा बोल्सोनारोले लुलालाई पछि पारेका थिए । त्यसैले तीन साताभित्रै लुलाले चुनावी परिणाम उल्ट्याउन सक्नेमा धेरैले विश्वास गरेका थिएनन् ।
लुलाको जितले ल्याटिन अमेरिकामा देखिएको अर्को राजनीतिक प्रवृत्तिलाई पनि चुनौती दिएको छ । पछिल्लो समय यस क्षेत्रका मतदाताले सत्तारूढ दलहरूलाई पराजित गर्दै दक्षिणपन्थी नेतृत्वलाई समर्थन गरिरहेका छन् । अर्जेन्टिना, चिली र कोलम्बियाजस्ता ठूला देशमा अहिले रूढिवादी नेतृत्व सत्तामा छ ।
पहिलो चरणमा पराजित भएपछि लुलाको चुनावी अभियान फेरि सक्रिय बनेको थियो । सडक प्रदर्शन र सामाजिक सञ्जालमा व्यापक प्रचार अभियानले उनको समर्थन बढाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो ।
सन् १९८९ मा पहिलोपटक राष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनेदेखि नै ब्राजिलको वामपन्थी राजनीतिमा प्रभावशाली रहँदै आएका पूर्वधातु मजदुर लुलाले अब आफ्नो राजनीतिक जीवनकै कठिन परिस्थितिमध्ये एकको सामना गर्नुपर्ने देखिएको छ ।
लुलाको नयाँ कार्यकाल ५ जनवरी २०२७ देखि सुरु हुने बताइएको छ । तर, उनको आगामी कार्यकाल घरेलु राजनीतिक अवरोधदेखि अन्तर्राष्ट्रिय दबाबसम्मका चुनौतीबीच अघि बढ्नेछ । विशेषगरी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनसँगको सम्बन्ध उनका लागि महत्त्वपूर्ण चुनौती बन्न सक्छ ।
ट्रम्पले फ्लाभियो बोल्सोनारोलाई प्रत्यक्ष समर्थन गरेका थिएनन् । यद्यपि, कोलम्बिया र होन्डुरसमा भएका राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा विजयी भएका दक्षिणपन्थी उम्मेदवारहरूलाई उनले समर्थन गरेका थिए । त्यसैले २१ करोड ३० लाख जनसंख्या भएको ब्राजिलमा पनि रूढिवादी नेता सत्तामा आएको भए ह्वाइट हाउसले प्राथमिकता दिने थियो भन्ने विश्लेषण गरिएको छ ।
ट्रम्प प्रशासनले ल्याटिन अमेरिकालाई अमेरिकी प्रभाव क्षेत्रका रूपमा हेर्दै आएको छ । रक्षा, सुरक्षा र व्यापारसम्बन्धी अमेरिकी नीतिलाई समर्थन गर्ने नेतृत्वलाई सत्तामा देख्न चाहनुका साथै पश्चिमी गोलार्धमा चीनको प्रभाव घटाउने प्रयास पनि अमेरिकाले गरिरहेको छ ।
तेलको प्रचुर भण्डार र विश्वकै दोस्रो ठूलो दुर्लभ माटोका खनिज भण्डार रहेको ब्राजिल दक्षिण अमेरिकाको ठूलो देशहरूमध्ये दक्षिणपन्थी नेतृत्वमा नरहेको एक मात्र देश हो । लुलालाई चीनसँग मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध राख्ने नेताका रूपमा हेरिन्छ ।
चुनावी अभियानका क्रममा फ्लाभियो बोल्सोनारोले ब्राजिललाई वासिङ्टनसँग अझ नजिक बनाउने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । तर, लुलाले भने अमेरिकालाई ब्राजिलको निर्वाचनमा हस्तक्षेप नगर्न चेतावनी दिएका थिए । उनले ब्राजिल कहिल्यै पनि कसैको अधीनस्थ वा प्रभावक्षेत्रमा सीमित नहुने बताएका थिए ।
