एजेन्सी । अमेरिका र इजरायलद्वारा सुरु गरिएको इरानविरुद्धको युद्ध अन्त्यको लागि सम्भावित रूपमा बाटो प्रशस्त गरेको अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले शनिबार दाबी गरेका छन् ।
इरानसँगको शान्ति सम्झौताको ठूलो मात्रामा वार्ता भइसकेको पाकिस्तानी मध्यस्थकर्ता, खाडी सहयोगीहरू र इजरायलसँगको कुराकानीपछि उनले जानकारी दिए ।समझदारी पत्रका अन्तिम पक्ष र विवरणहरूमा अझै छलफल भइरहेको र छिट्टै घोषणा गरिने ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्ममा लेखेका छन् । तर, सम्झौताको हिस्साको रूपमा हर्मुज जलयोजक खोलिनुपर्ने उनले बताए ।
‘अमेरिका, इरानको इस्लामिक गणतन्त्र र अन्य विभिन्न देशहरू बीच अन्तिम रूप दिन बाँकी रहेको एउटा सम्झौताको ठूलो मात्रामा वार्ता भइसकेको छ,’ ट्रम्पले पोस्ट गरे ।
तर, शक्तिशाली इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी)को नजिक मानिने इरानको फार्स समाचार एजेन्सीले हर्मुज जलयोजक इरानकै नियन्त्रणमा रहने रिपोर्ट गरेको छ । त्यो अमेरिकाका लागि लक्ष्मण रेखा हो ।
समाचार एजेन्सीले टेलिग्राममा रिपोर्ट गरेअनुसार, जलयोजकको व्यवस्थापन, मार्ग, समय, पार गर्ने तरिका निर्धारण गर्ने र अनुमति जारी गर्ने काम इरानको इस्लामिक गणतन्त्रको एकाधिकार र स्वविवेकमा रहनेछ ।
सम्झौता लगभग अन्तिम चरणमा पुगेको ट्रम्पको दाबी यथार्थसँग मेल नखाने उसले बतायो ।
पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरिफले पछि ट्रम्पलाई उनको शान्ति प्रयासका लागि बधाई दिए र पाकिस्तानले अमेरिका र इरानबीच अर्को चरणको वार्ता धेरै चाँडै आयोजना गर्ने आशा राखेको बताए ।
शरिफले साउदी अरब, कतार, टर्की, इजिप्ट, संयुक्त अरब अमिरात (यूएई), जोर्डन र पाकिस्तानका नेताहरूसँगको अमेरिकी राष्ट्रपतिको कुराकानीलाई धेरै उपयोगी र फलदायी भनी वर्णन गरे । उनले थपे, ‘पाकिस्तानले आफ्नो शान्ति प्रयासलाई पूर्ण इमानदारीका साथ जारी राख्नेछ र अर्को चरणको वार्ता धेरै चाँडै आयोजना गर्ने हामीलाई आशा छ ।’
पाकिस्तानका सेनाप्रमुख सैयद असिम मुनिर वार्ताका मुख्य पात्र हुन् र उनले हालै तेहरानमा इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियान र संसदीय सभामुख मोहम्मद बागेर गालिबाफ जस्ता व्यक्तित्वहरूसँग भेटघाट गरेका छन् ।
एक पाकिस्तानी स्रोतले रोयटर्सलाई इरान र पाकिस्तानले युद्ध अन्त्य गर्न र हर्मुज जलयोजक पुनः खोल्न अमेरिकालाई संशोधित प्रस्ताव बुझाएको बताएलगत्तै ट्रम्पको घोषणा आएको हो ।
पाकिस्तानको नेतृत्वमा भइरहेको मध्यस्थता प्रयासबारे प्रत्यक्ष जानकारी भएका एक क्षेत्रीय अधिकारीले शनिबार सबेरै एसोसिएटेड प्रेसलाई बताएअनुसार, सम्भावित सम्झौतामा युद्ध अन्त्यको आधिकारिक घोषणा, इरानको आणविक कार्यक्रममा दुई महिनाको वार्ता, इरानद्वारा महत्त्वपूर्ण ढुवानी मार्ग खोल्ने र इरानी बन्दरगाहहरूमा अमेरिकी नाकाबन्दीको अन्त्य समावेश हुनेछ ।
यस सम्झौताले इरान र लेबननमा भइरहेको लडाइँ रोक्ने र विदेशमा रोक्का गरिएका २५ अर्ब डलर बराबरको इरानी सम्पत्ति फुकुवा गर्न सक्ने तीन वरिष्ठ इरानी अधिकारीहरूले न्युयोर्क टाइम्सलाई बताए । ३० देखि ६० दिनभित्र आणविक सम्झौताका विषयमा वार्ता गरिनेछ ।
